Դժբախտ պատահարի հետքերով. վաղվանից Նորավանքի աստիճաններով մուտքը ժամանակավորապես կարգելվի Արթուր Դավթյանը հրաժարական է ներկայացրել, ո՞վ կփոխարինի նրան. Օրվա լրահոս Կարմիր գրքում գրանցված փոքրասիական տրիտոնների անօրինական վաճառք Երևանի թռչնաշուկայում. քաղաքացին ահազանգում է, Տեսչական մարմինն՝ արձագանքում Լարսում արտակարգ իրավիճակ է, իսկ Ջհանգիրյանին վիրահատել են. օրվա լրահոս Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար Արցախի հարցը փակված է, իրենք մտածում են ՀՀ-ի հետ հարաբերությունները կարգավորելու մասին. թուրքագետ  Էս պահին չգիտենք հետ գա՞նք, թե՞ մնանք ստեղ. ի՞նչ իրավիճակ է Վերին Լարսում.տեսանյութ Գագիկ Ջհանգիրյանին արդեն վիրահատել են Ի՞նչ ավերածություններ է արել գետի վարարումը Լարսում. նոր կադրեր Լարսում վարարած գետը փակել է բեռնատարների թունելը Այս ամենը հանրային միջոցների յուրացում է, ամուսնու պաշտոնական կարգավիճակի չարաշահում. Ղազարյանը՝ վարչապետի տիկնոջ Ֆրանսիա այցի մասին Ինչո՞ւ է ԱԱԾ-ն Իրանի քաղաքացու ձերբակալել և որտե՞ղ է գրանցվել հերթական երկրաշարժը. լրահոս Հուլիսին կլինի 11 ոչ աշխատանքային օր
Լավագույն տեսանյութերը. Youtube


Ի՞նչն է խոչընդոտում ծիրանի արտահանմանը, և ինչո՞ւ են գյուղացիները բողոքում

Տնտեսություն

Գյուղմթերքի արտահաման ոլորտում մի շարք խնդիրներ են առաջացել՝ պայմանավորված Վերին Լարսի անցակետի խցանումներով։ Այս օրերին գյուղացին, մասնավորապես, չի կարողանում մթերել ծիրանի բերքը, քանի որ արտահանողները կուտակումների պատճառով օրեր են անցկացնում անցակետում, և ծիրանը, մնալով բեռնատարներում, փչանում է:

Թեմայի վերաբերյալ ArmDaily.am-ը զրուցել է «Ագրագրագյուղացիական միավորում» ՀԿ-ի նախագահ, գյուղատնտես Հրաչ Բերբերյանի և տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանի հետ։ Բերբերյանը, խոսելով երկրում գյուղմթերքի այս տարվա ծավալների մասին, նշում է, որ կան մի քանի պատճառներ։ «Շատերը պնդում են, որ այգիների հզորության միայն 30-40 տոկոսի աշխատելու պատճառը ցրտահարությունն է, սակայն դա այդպես չէ։ Առաջին պատճառն այն է, որ տարին երկու շաբաթ հետ ընկավ, բացի դրանից տեղումների հորդառատությունը բերեց ծաղկի վիժեցմանը, այսինքն՝ փոշոտում չեղավ, մեղուն այգում չաշխատեց։ Բացի դրանից, տեղումների պատճառով այգիներում զարգացան սնակային հիվանդությունները։ Պարտատանյութի, թունաքիմիկատների թանկացման պատճառով գյուղացին չկարողացավ այգում առաջացած խնդիրները լուծել։ Ըստ իս՝ այս ամենի պատճառով պտղակալումը նոսր եղավ ,- ընդգծեց Բերբերյանը։

Համեմատելով նախորդ տարվա հետ՝ գյուղատնտեսը նշեց, որ նախորդ տարի էլ նույն խնդիրն ունեինք, ուղղակի տեղումներն այս տարվա նման շատ չէին, մեղուն ինչ-որ մի չափով աշխատեց։ «Ծիրանի բերքը և՛ այս տարի, և՛ նախորդ տարի քիչ է։ Գներն էլ գրեթե նույնն են։ Նշածս պատճառների արդյունքում ունեցանք այն, որ այսօր միջին որակի ծիրանը շուկայում վաճառվում է 500-600 դրամով, իսկ արտահանելն  իմաստը կորցրել է, քանի որ արդեն այստեղ 1-1.5 դոլարով վաճառում են»,-նշեց Բերբերյանը։

Հարցին՝ ամեն դեպքում կան գյուղացիներ, որոնք ցանկանում են իրենց բերքը արտահանել, ինչպե՚՞ս նրանք կարող են հաղթահարել առաջացած խնդիրները, Բերբերյանը պատասխանեց. «Լարսում առաջացած խնդիրների վերաբերյալ Էկանոմիկայի նախարարը մի քանի անգամ խոսել է, բայց ինչպես տեսնում եմ՝ այդ հարցն այդպես էլ չեն կարողանում լուծել, լեզու չեն գտնում»։

Տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանն էլ, անդրադառանալով ծիրանի մթերման գործընթացում առկա խնդիրներին,  նշեց, որ 2021 թվականին ծիրանի արտահանման բավականին մեծ ծավալներ ենք ունեցել։ «Նախորդ տարի ծիրանի արտահանման ծավալները կազմել են շուրջ 35000 տոննա։ Այս տարի, երբ սկսվեց ռուս-ուկրաինական հակամարտությունը, արդեն իսկ պարզ էր, որ մեր գյուղմթերքի արտահանումը ռսիկի տակ է գտնում՝ պայմանավորված Ռուսաստանում առկա տնտետեսական վիճակով, տրանսպորտային խնդիրներով, ռուբլու փոխարժեքի տատանումներով։ Դեռ ամիսներ առաջ կառավարությանը կոչ էի արել նախապատրաստվել մայիս, հունիս, հուլիս ամիսներին գյուղմթերքի արտահանման հնարավոր խնդիրներին, սակայն կառավարությունն ականաջալուր չեղավ»,-ընդգծեց տնտեսագետը։

Պարսյանի խոսքով՝ ցավոք կառավարությունը մինչև այս պահը նախապատրաստական որևէ քայլ չի արել այդ ուղղությամբ, ուղղակի սպասել է արտահանման սեզոնին։ «Գյուղմթերքի արտահանումը, ռուբլու տատանվող փոխարժեքի պարագայում, բավականին ռիսկային է դարձել, և արտահանողները, եթե նախկինում իրենց համար փորձում էին արտահանման դեպքում 10-15 տոկոս շահութաբերություն նախատեսել, ապա հիմա փորձում են ունենալ 30-40 տոկոս։ Հնարավոր է՝ արտահանողներն իրենց բերքը հասցնեն ՌԴ, ու ռուբլին արժեզրկվի։ Բնականաբար նրանք այստեղ մեծ կորուստներ կունենան։ Սա առաջին խնդիրն է։ Երկրորդ խնդիրը լոգիստիկն է։ Տրանսպորտային ծախսերը կտրուկ ավելացել են՝ պայմանավորված վառելիքի, պահեստամասերի թանկացմամբ։ Դրանք ուղղակիորեն ազդում են արտահանումների գնի վրա, քանի որ բեռնափոխադրումն արդեն իսկ թանկեցել է»,- նշեց Պարսյանը։

Մեր զրուցակիցը, բացի վերոնշյալ խնդիրներից, մատնանշեց նաև լոգիստիկ մեկ այլ խնդիր. Լարսի անցակետում եղած կուտակումները լրացուցիչ ծախսեր են առաջացնում բեռնափոխադրողների, արտահանողների համար։ Բեռնատարների՝ Լարսում ամեն լրացուցիչ օր կանգնելը 100 դոլարով ավելացնում է ծախսը, այսինքն՝ արտահանողը պետք է յուրաքանչյուր լրացուցիչ օրվա համար 100 դոլար ավելի վճարի վարորդին։ «Քանի որ ծիրանն առաջնային օգտագործման ապրանք չէ, Ռուսաստանում դրա գնի բարձրացումն ազդում է իրացման վրա, վճարունակ պահանաջարկը չկա, ուստի վերոնշյալ բոլոր հանգամանքները հաշվի առնելով՝ կարող ենք կանխատեսել, որ այս տարի նախորդ տարվա չափով արտահանում չենք ունենա»,- նշեց տնտեսագետը։

Նրա խոսքով արտահանողները փորձում են այս խնդիրը լուծել՝ գյուղացուց ծիրանը մի քիչ ավելի ցածր գնով ձեռքբերելով, սակայն այստեղ էլ գյուղացու խնդիրներն են գլուխ բարձրացնում։ Օրինակ՝ պարտանյութերն ու թունաքիմիկատները երեք անգամ թանկացել են, ու այգու մշակման համար կատարած ծախսի ու աշխատանքի պատճառով գյուղացին չի կարող էժան վաճառել իր մթերքը։ «Եթե գյուղացին ֆիզիկապես հնարավորություն ունենան ծիրանի գինը նվազեցնել, հաստատ կնվազեցնի, սակայն այս պարագայում, եթե օրինակ 500 դրամի փոխարեն արտահանողին վաճառի 300 դրամով, նշանակում է՝ դա անում է իր եկամտի հաշվին։ Ամեն դեպքում, գյուղացին ընտրության լայն հնարավորություն չունի ու ինչ-որ էտապում ուզի, թե՝ ոչ, պետք է ցածր գնով իր գյուղմթերքը վաճառի, քանի որ կա՛մ չի վաճառելու, փչանալու է, կա՛մ էլ ցածր գնով է վաճառելու։ Արդյունքում՝ երկու դեպքում է գյուղացին է կորստով դուրս գալիս»,- ընդգծեց մեր բանախոսը։

Տնտեսագետի խոսքով՝ միայն պետությունը կարող է փորձել ֆինանսավորել գյուղացուն ու փոքր- ինչ թեթևացնել նրա ֆինանսական բեռը ։ «Գյուղացին, եթե 1 կգ բերքը մթերում է 300 դրամով, պետությունը կարող է այդ գյուղացուն 100-150 դրամ սուպսիդիա ՝ փոխհատուցելով գյուղացու վնասները։ Աշխարհի տարբեր երկներում իրականացվում են նման սխեմաներ»,- նշեց տնտեսագետը։

Անդրադառնալով Լարսում առաջացած խնդիրներին՝ Պարսյանը նշեց, որ այդ խնդիրները բազմիցս բարձաձայնվել է նախկին և ներկա կառավարությունների կողմից, նույնիսկ պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել Լարսում ունենալ մաքսային կցորդ, սակայն փորձը ցույց տվեց, որ դա էլ չօգնեց խնդրի լուծմանը, ու օրեր առաջ այդ կցորդին ևս պաշտոնից ազատեցին։ «Մենք պետք է հասկանանք, որ նման խնդիրներ պարբերաբար լինելու են՝ պայմանավորված աշխարհագրական դիրքով, քաղաքական գործոններով, տնտեսական իրավիճակով և այլն։ Հատկապես ռուս-ուկրաինական համակարտության պայմաններում ավելացել են հարավից հյուսիս բեռնափոխադրումների ծավալները։ Մինչև պատերազմը մարդիկ կարողանում էին նաև բեռները նավով տեղափոխել Ուկրաինա, այնտեղից Եվրոպա կամ Ռուսաստան։ Հիմա այդ մեխանիզմը չկա ու ամեն ինչ իրականացվում է բեռանափոխադրման միջոցով։ Ռուսական կողմը հայտարարել էր, որ նրանք Լարսում 4 անգամ ավելացրել են սպասարկման հնարավորությունը, որը, ըստ նրանց, կլուծի առաջացած խնդիրները։ Վերջանական գնահատական դեռևս չենք կարող տալ՝ արդյուք խնդիրների լուծման օպտիմալ լուծում էր դա, թե ոչ, քանի որ, չնայած ոչ մեծ ծավալներով, բայց դեռևս կուտակումներ կան»,-ամփոփեց Պարսյանը։

Մելինե Պետրոսյան

Արտակարգ դեպք Կոտայքի մարզում. Mercedes -ում հրդեհ է բռնկվել
Ե՞րբ հայտնի կլինի ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի նոր պետի անունը
Խոշոր ավտովթար` Սյունիքի մարզում. 28-ամյա վարորդը Քաջարանում Kia-ով գլխիվայր շրջվել է
Փաշինյանը՝ Ջհանգիրյան-Վարդազարյան սկանդալային ձայնագրության մասին
Գնել Սանոսյանը և ՀԲ-ի հայաստանյան գրասենյակի տնօրենը քննարկել են ոռոգման և ջրամբարաշինության, խմելու ջրի համակարգերի զարգացման հեռանկարները
Չարենցավանի քրեական հետախույզները բացահայտել են դանակահարությունը
«Հանրապետություն» կուսակցությունը մասնակցելու է Քաջարանի ՏԻՄ ընտրություններին
Երևանում 27-ամյա վարորդը Toyota Camry-ով Մաշտոցի պողոտայում դառնում է ավտոմեքենաների ջարդի հեղինակ. բացառիկ տեսանյութ
Սոնա Մնացականյանի վրաերթի գործով ապացույցը ոչնչացվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից․ փաստաբան
Իմ տղան վերջին 6 ամսում աշխատել է կավագործի օգնական՝ բանվոր, ես էլ հարցրի՝ գրանցվա՞ծ աշխատող ես, սենյակից փախավ․ Նիկոլ Փաշինյան
ՀՀ-ում հիմվելու է «Հալալ» միջազգային ստանդարտացման և սերտիֆիկացման կենտրոն
ՀՀ 50–ից ավելի զինծառայողներ մեղադրվում են լրտեսության մեջ․ վարչապետ
Լարսը բաց է, երթևեկությունը վերականգնվել է
Փաշինյանը հայտնեց, թե երբ և ովքեր են ԼՂ կարգավիճակի հարցում նշաձողն իջեցնելու կոչ արել
«Նոր երթուղու շահագործումից հետո ԼՂԻՄ սահմանից դուրս գտնվող տարածքներն անցնելու են Ադրբեջանին»․ Փաշինյանը՝ Լաչինի, Աղավնոյի բնակիչների ապագայի մասին
ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում․ հայտնաբերվել է 5514 խախտում (տեսանյութ)
ԱԻՆ-ում հյուրընկալվել է ԱՄՆ դեսպանատան Երկկողմ համագործակցության գծով սպա մայոր Մայքլ Հայեսը
Ավտոճանապարհային կապը ՌԴ հետ կվերականգնվի երկու ժամվա ընթացքում․ Վահան Քերոբյան
Ադրբեջանը շարունակում է խորացնել առանց այդ էլ տարածաշրջանում խախտված ռազմական հավասարակշռությունը. Տիգրան Աբրահամյան
Գերիների 90 և ավել տոկոսը գերեվարվել են ռուս խաղաղապահների տեղակայումից հետո․ Նիկոլ Փաշինյան
էլեկտրական ինքնագլորներից տուժած շուրջ 40 քաղաքացի է տեղափոխվել համալսարանական հիվանդանոց
Աշխատանքային խորհրդակցություններ են անցկացվել սամբոյի և գեղասահքի միջազգային ֆեդերացիաների ներկայացուցիչների հետ
ՀՀ ԱԳ նախարարը և Հունաստանի վարչապետը գոհունակություն են հայտնել քաղաքական երկխոսության բարձր մակարդակի կապակցությամբ
Ադրբեջանը չեղարկել է այսօր նախատեսված Գրիգորյան-Հաջիև հանդիպումը. Նիկոլ Փաշինյան
«Հոկտեմբերին ԿԸՀ նոր նախագահ կհռչակվի Վահագն Հովակիմյանը»․ Արսեն Բաբայան
Փոփոխություններ` «Ղարաբաղ Տելեկոմ» ցանցում ռոումինգ ծառայության պայմաններում
ԱԺ-ն ընտրեց Վճռաբեկ դատարանի վարչական պալատի դատավորներին
ՏԿԵ նախարարը ծանոթացել է Մարտունի-Վարդենիս միջպետական ավտոճանապարհի հիմնանորոգման աշխատանքներին
Նիկոլ Փաշինյանի մամուլի ասուլիսը. ուղիղ
Այս անգամ էլ դեսպանատուն այցելելու պատճառաբանությամբ հետաձգեց դատական նիստը, դա արհամարհական վերաբերմունք է․ Դավիթ Տոնոյանը դատավորից պահանջելու է ինքնաբացարկ հայտնել
Իսպանական ակումբը կթույլատրի երկրպագուներին հանդիպումներին ներկա գտնվել ընտանի կենդանիների հետ
Անցկացվել են կրակային պատրաստության վարժանքներ
Սևանա լճի մակարդակը հունիսի 20-26-ն ընկած ժամանակահատվածում իջել է 2 սմ-ով
Մարտիրոսյանը և Թաբատաբաեին 4,5 միավորով կիսում են առաջին հորիզոնականը
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
Մոսկովյան բորսան սկսել է առևտուրը հայկական դրամով
Տեղի է ունեցել «Խոշտանգումների զոհերի աջակցության միջազգային օրվան» նվիրված քննարկում
Սիրիան ամեն ջանք գործադրում է հայ համայնքի կացությունը բարելավելու ուղղությամբ. Սիրիայի դեսպանը՝ Գարեգին Բ-ին
Աննա Հակոբյանը այցելել է Ալպ-Մարիտիմի Դեպարտամենտական խորհուրդ
Արմավիրի մարզում 31-ամյա վարորդը BMW-ով մխրճվել է հեղուկ գազի լցակայան ու հայտնվել լիցքավորման սարքի մեջ
Դժբախտ պատահարի հետքերով. վաղվանից Նորավանքի աստիճաններով մուտքը ժամանակավորապես կարգելվի
ՄՊՀ նախագահը մեկնել է Աթենք
Արթուր Դավթյանը հրաժարական է ներկայացրել, ո՞վ կփոխարինի նրան. Օրվա լրահոս
Մինչև տարեվերջ համայնքի միջոցներով կփոխարինվի 467 վերելակ. քաղաքապետարան
Բուհերի ընդունելության երկրորդ փուլի քննությունները տեղի կունենան հուլիսի 4-9-ը
ՀՀ ԶՈՒ ավիացիան 30 տարեկան է. Սուրեն Պապիկյանը ներկա է գտնվել հոբելյանի առթիվ անցկացված հանդիսավոր միջոցառմանը
Մահվան ելքով ավտոպատահար Արագածոտնի մարզում
Մեկնարկել է Հայաստանի և Հունաստանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը
Ադրբեջանը մտադիր է Հայաստանի հետ հաշտության պայմանագիր ստորագրել. Ալիև
Թուրքիան, Վրաստանը և Ադրբեջանը համատեղ զորավարժություն են պլանավորում
Ամենադիտված
Կայքի պատրաստում և սպասարկում՝ sargssyan™