Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին
Դարձե՛ք ArmDaily TV-ի բաժանորդ և կարևորի մասին տեղեկացեք առաջինը։
x
Եթե Քոչարյանն ուզում է, որ բանակցողը փոխվի, թող դուրս գա քաղաքականությունից. Անի Սամսոնյան Պետք է գիտակցել՝ խաղաղությու՞ն է դա, թե՞ դիկտատորի ախորժակին տուրք տալ. ադրբեջանագետը՝ խաղաղության պայմանագրի մասին Հայաստանի Հանրապետությունն այլևս Արցախի անվտանգության երաշխավորը չէ․ Ժիրայր Ազիզյան Երբ ժողովրդավարությունը սպանում են, այնտեղ գտնվող մարդկանց բնաջնջում են, իրական սատարող երկրներն իրենց գործիքակազմով պետք է օգնեն. Սիրանուշ Սահակյան Անոնս. «Հարցազրույց»-ի հյուրն է Անի Սամսոնյանը. դիտե՛ք այսօր՝ 21.30-ին Փաբերում «նիսյա» գարեջուր խմողներից Փաշինյանի թիմակիցները դարձել են միլիոնատերեր. Մամիջանյան Ունենք անվտանգային խնդիրներ, փոխանակ այդ բացը լրացնենք, մեզ դրել ենք «գժի» տեղ. ադրբեջանագետ Անոնս. «Հարցազրույց»-ի հյուրն է Հայկ Մամիջանյանը. դիտե՛ք այսօր՝ 19.00-ին Հայաստան-Թուրքիա բանակցությունները պետք է առկախել. Ռուբեն Սաֆրաստյան Առկա գծի վրա միջազգային դիտորդներ տեղակայելով՝ Հայաստանը կամավոր տարածքներ է զիջում Ադրբեջանին. Արմեն Բադալյան Փաշինյանի սկանդալային հայտարարությունն ու 245 միլիոն դոլարի զենքի պայմանագիրը Հնդկաստանի հետ. լրահոս Փաշինյանի ղեկավարման ամբողջ ժամանակաշրջանի ամենալուրջ հակառուսական դեմարշներից մեկն էր. ռազմական փորձագետ
Լավագույն տեսանյութերը. Youtube


ԱՄՆ-ը կոշտացնում է Թուրքիայի դեմ քաղաքականությունը. ի՞նչ սպասել ապագայում

Վերլուծական

Նախօրեին Միացյալ Նահանգները հայտարարեցին, որ պատժամիջոցներ են սահմանել Թուրքիայի նկատմամբ՝ ռուսական С-400 ՀՕՊ համակարգերի գնման համար: ԱՄՆ-ի ֆինանսների նախարարության հաղորդմամբ՝ պատժամիջոցներ են սահմանվել Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության վարչության տնօրեն Իսմայիլ Դեմիրի և նրա երեք ենթակաների դեմ։ Ըստ այդմ, «Պատժամիջոցների միջոցով Ամերիկայի հակառակորդների դեմ պայքարի մասին» (CAATSA) օրինագծի շրջանակում Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության վարչությունը չի կարողանա արտահանման համար ստանալ արտոնագիր ԱՄՆ-ից, ինչպես նաև վարկեր ամերիկյան ու միջազգային ֆինանսական հաստատություններից։

Ինչպես և սպասվում էր Վաշինգտոնի այս որոշումը շատ բուռն քննադատության է արժանացել Անկարայում: Թուրքիայի արտգործնախարարությունը դատապարտել է ԱՄՆ պատժամիջոցների կիրառումը Անկարայի նկատմամբ և հայտարարել, որ փոխադարձ քայլեր կձեռնարկի ԱՄՆ-ի դեմ: Սա նշանակում է, որ առաջիկայում էլ ավելի են վատանալու ամերիկա-թուրքական հարաբերությունները, որոնք առանց այն էլ վերջին տարիներին բավականին սրված էին: Այժմ, ամբողջ աշխարհի քաղաքական և փորձագիտական շրջանակները փորձում են կանխատեսել, թե Թուրքիայի հանդեպ ինչպիսի դիրքորոշում կորդեգրի ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Ջո Բայդենը: Ըստ ամերիկյան մամուլի՝ Բայդենի արտաքին քաղաքական թիմում բուռն քննարկման առարկա է դարձել, թե ինչպիսի քաղաքականություն պետք է վարվի Թուրքիայի նկատմամբ և այդ մասով կարծիքները երկու մասի են բաժանվել:

Առաջին մոտեցման կողմնակիցները կարծում են, որ Թուրքիայի նկատմամբ պետք է վարել «համագործակցության և ներգրավման» քաղաքականություն: Այս թևի ներկայացուցիչները կարծում են, որ Թուրքիան մի «անառակ որդի» է, որը վաղ թե ուշ վերադառնալու է իրենց մոտ: Նրանք Թուրքիան համարում են ՆԱՏՕ-ի հարավային թևի կարևոր դաշնակից և մի առանցքային երկիր, որին ԱՄՆ-ը չպետք է կորցնի և չեն կարող թույլ տալ, որ այդ երկիրը հայտնվի Ռուսաստանի «գրկում»: Այդ մոտեցման կողմնակիցները նաև նշում են, որ Թուրքիայի դեմ ամերիկյան կոշտ դիրքորոշումը և տնտեսական պատժամիջոցները կարող են ամրապնդել Էրդողանի կառավարության ավտորիտար բնույթը և ուժեղացնել նրա կողմից բռնությունները իշխանության համար պայքարում: Ըստ այդմ, Վաշինգտոնը պետք է ամեն գնով Թուրքիային պահի արևմտյան պաշտպանական բլոկում՝ օգտագործելով տնտեսական, դիվանագիտական և անվտանգության խթաններ՝ միևնույն ժամանակ երկիրը մղելով դեպի փափուկ կերպով ժողովրդավարական փոխակերպման: Բացի այդ, Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բարելավման կողմնակիցները կարծում են, որ Անկարան կարող է օգնել Բայդենի վարչակազմին՝ վերականգնելու անդրատլանտյան կապերը և Ռուսաստանին զսպելու Լիբիայում, Սիրիայում, Սև ծովում և Կովկասում:

Հակադիր գծի կողմնակիցները կարծում են, որ վերջին տարիներին Թուրքիան բավականին շեղվել է իր ուղղուց և պետք է պատժամիջոցային քաղաքականություն վարել այդ երկրի դեմ: Մասնավորապես, Թուրքիան կոշտ հայտարարություններ է անում ԱՄՆ ավանդական դաշնակից Իսրայելի հանդեպ, լարված հարաբերություններ ունի արաբական աշխարհում Միացյալ Նահանգների թիվ մեկ դաշնակից Սաուդյան Արաբիայի հետ, պարբերաբար խնդիրներ է ստեղծում Հունաստանի համար և բավականին մերձեցել է Ռուսաստանի հետ: Բացի այդ, Թուրքիան այդպես էլ չմիացավ Իրանի դեմ պատժամիջոցներին, իսկ թուրքական պետական բանկը՝ Halkbank-ը մեղադրվում է այն բանում, որ օգնել է Իրանին շրջանցելու ամերիկյան պատժամիջոցները, ինչի կապակցությամբ այժմ ԱՄՆ-ում հետաքննություն է ընթանում:
Ըստ ամենայնի, Բայդենի վարչակազմը իր պաշտոնավարման առաջին մի քանի ամիսների ընթացքում կփորձի «կարգի բերել» Թուրքիային, իսկ եթե Անկարան շարունակի հակադրվել Վաշինգտոնին դա կարող է ԱՄՆ վարչակազմին ստիպել անցնել առճակատման և հարկադրանքի այլընտրանքային մոտեցմանը: Թուրքիան գնալով ավելի ու ավելի է սանձարձակ դառնում՝ ժամանակ առ ժամանակ խնդիրներ ստեղծելով ոչ միայն Միացյալ Նահանգների դաշնակիցների նկատմամբ, այլ նույնիսկ հենց ԱՄՆ-ին է «ատամներ» ցույց տալիս:
Դատելով վերջին մեկ տարվա ընթացքում Բայդենի արած հայտարարություներից՝ նրա ղեկավարությամբ ԱՄՆ-ը փորձելու վերադարձնել գլոբալ հեգեմոնի իր դերը և վերականգնել իր կորցրած դիրքերն ու սասանված հեղինակությունը աշխարհում: Թրամփի վարած մեկուսացման քաղաքականության հետևանքով Միացյալ Նահանգները դուրս մնացին մի շարք տարածաշրջաններից, իսկ Թուրքիան Ռուսաստանի և Իրանի հետ միասին վարում էր Սիրիայից ԱՄՆ-ին մեկուսացնելու քաղաքականություն: Չպետք է մոռանալ նաև, որ Բայդենը մշտապես պաշտպանել է Սիրիայի քրդերի հետ երկխոսություն վարելու և նրանց աջակցելու քաղաքականությունը, այն դեպքում, որ Անկարան պայքար է մղում նրանց դեմ: Այստեղ կարծես թե, նույնպես բախվելու են ԱՄՆ և Թուրքիայի շահերը:

Վաշինգտոն-Անկարա հարաբերությունների և գոյություն ունեցող խնդիրների խորապատկերին չի բացառվում, որ Սպիտակ տան նոր վարչակազմը նոր պատժամիջոցներ սահմանի և ավելի կոշտ քաղաքականություն վարի Անկարայի նկատմամբ:
Պետք է նշել, որ վերջին տարիներին Թուրքիան հաջողությամբ մանևրում էր ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև, սակայն, չնայած ամերիկյան զգուշացումներին, ի վերջո ընտրությունը կանգ առավ Ռուսաստանից Ս-400 ՀՕՊ համակարգեր գնելու օգտին: Կարծես թե, Անկարան չի ծրագրում հետ կանգնել այդ որոշումից, ինչը նշանակում է, որ նոր պատժամիջոցներն անխուսափելի են:
Այս ամենի խորապատկերին շատ կարևոր է հասկանալ, թե Հայաստանը ինչ ընդհանուր քաղաքական օրակարգ կարող է ձևավորել ԱՄՆ-ի հետ, ինչպես իրեն կդիրքավորի Թուրքիայի հետ հարաբերություններում և Անկարայի դեմ Վաշինգտոնի այս պատժամիջոցային քաղաքականությունը ինչպիսի հնարավորություններ կարող է ստեղծել Հայաստանի համար:
Ակնհայտ է, որ նոյեմբերի 9-ին ստորագրված զինադադարի մասին հայտարարությունից հետո Հայաստանին մտահոգում է Արցախի օկուպացված շրջաններում հաստատվելու Թուրքիայի քաղաքականությունը: Այս առումով պետք է նշել, որ դեռևս պատերազմի ժամանակ հայտարարություն էր արել նաև այն ժամանակ ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Ջո Բայդենը:

«Ռազմական գործողությունների բռնկումը Լեռնային Ղարաբաղում վտանգ է ստեղծում ավելի մեծ տարածաշրջանային հակամարտության վերաճելու համար, այդ իսկ պատճառով տարածաշրջանի երրորդ կողմերը պետք է հեռու մնան այս հակամարտությունից, իսկ Մինսկի խմբի միջնորդները անհապաղ պետք է ձգտեն թուլացնել լարվածությունը և վերադառնալ բանակցություններին», - հայտարարել էր Բայդենը: Ավելի ուշ նա թվիթերյան գրառմամբ հստակեցրել է իր կոչը՝ ասելով, թե Թրամփը պետք է պահանջի Թուրքիայից հեռու մնալ ղարաբաղյան հակամարտությունից: Այդ կապակցությամբ, Վաշինգտոնում լույս տեսնող The Hill ազդեցիկ պարբերականը գրել էր, որ Բայդենի այս հայտարարությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է դեմոկրատ թեկնածուն նախագահ դառնալու դեպքում առճակատվել Թուրքիայի հետ այս հարցում։
Թուրքիային զսպելու, ավելի կանխատեսելի երկիր դարձնելու Ջո Բայդենի քաղաքականությունը ակնհայտորեն բխում է Հայաստանի շահերից: Այնպես, որ եթե ԱՄՆ-ը շարունակի պատժամիջոցային քաղաքականություն վարել Անկարայի նկատմամբ դրա շահառուներից մեկը կարող է անուղղակիորեն դառնալ նաև Հայաստանը: Բացի այդ, Թուրքիայի կողմից շրջափակված և Ռուսաստանի կողմից մեր ինքնիշխանության սահմանափակման պայմաններում, թվում է, ԱՄՆ-ը նույնպես շահարգռված է մեր երկրի սուբյեկտայնության բարձրացմամբ և Հայաստաևը այստեղ նույնպես Միացյալ Նահանգների հետ ունի ընդանուր շահեր: Այնպես, որ ԱՄՆ-Թուրքիա հարաբերություններում խորացող ճաքերը միանշանակ բխում է նաև Հայաստանի շահերից:


Արմեն Վարդանյան, քաղաքական վերլուծաբան

 

Սյունիքի մարզպետն ընդունել է ՀԲԸՄ Ֆրանսիայի և ՀԲԸՄ Եվրոպայի նախագահ Նադյա Գործունյանին
Ռոզա Լինը ելույթ կունենա Էդ Շիրանի համերգային շրջագայության ընթացքում
Ադրբեջանցիները ականանետերի և խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակների կիրառմամբ կրակ են բացել հայկական մարտական դիրքերի ուղղությամբ․ ՊՆ
Պարզվել է Իսակովի պողոտայում վրաերթի հետևանքով մահացածի ինքնությունը
Սերժ Սարգսյանի գրասենյակը պատասխանել է Լևոն-Տեր-Պետրոսյանին
Գրոսմայստեր Տիգրան Լ. Պետրոսյանը դարձավ միանձնյա առաջատար. «ՉեսսՄուդ Օփեն»
ԿԽՄԿ-ն նոր նախագահ ունի
Երանոսում կառուցվում է ոռոգման ջրատարի ներքին ցանց
Հայաստանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանությունը սարսափած է Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից հայ գերիների սպանության տեսանյութից
Քրեակատարողական առողջապահական համակարգը համալրվել է ժամանակակից բժշկական սարքավորումներով
ԵՄ-ն կոչ է արել Բաքվին անհապաղ հետաքննել հայ ռազմագերիների գնդակահարության տեսանյութը
Երեխան ձեռքը մտցրել է էլեկտրական մսաղացի մեջ․ կատարվել է դաստակի և մատների անդամահատում. ԲԿ
Պետական ռեգիստրի գործակալությունն այսուհետ էլեկտրոնային տարբերակով կծանուցի՝ գրանցման փաստաթղթերում թերությունների առկայության մասին
Ցանկացած վայրագության մեղավորները պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն. ԱՄՆ Պետդեպը՝ հայ գերիների սպանության մասին
Իրանը հերքել է Ռուսաստանին ԱԹՍ-ներ տրամադրելու մասին լուրը
Եթե Քոչարյանն ուզում է, որ բանակցողը փոխվի, թող դուրս գա քաղաքականությունից. Անի Սամսոնյան
Արմեն Գրիգորյանը ՆԱՏՕ-ի բրյուսելյան կենտրոնակայանում ներկայացրել է ադրբեջանական ԶՈՒ-ի կողմից իրականացված պատերազմական հանցագործությունները
Արցախի անվտանգության խորհուրդը հանդես է եկել երկրի ապագայի վերաբերյալ հայտարարությամբ
Հայ զինծառայողների սպանության տեսանյութը ներկայացվել է ՄԻԵԴ և Արդարադատության միջազգային դատարան
ՊՆ-ն կոչ է անում չտարածել չստուգված տեղեկություններ
Փելոսիի այցը հույս է տալիս, որ Հայաստանը միայնակ չէ իր պայքարում. Արմեն Գրիգորյանը՝ «Վաշինգտոն Փոստ»-ին
COVID-19-ով ախտահարման դեպքերի թիվն աշխարհում հասել է 618 միլիոնի
Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է ԱՄՀ հայաստանյան առաքելության պատվիրակության ղեկավարին
Արցախի ԱԺ նախագահն ընդունել է «Արարատյան Ալյանս» մտքի կենտրոնի մի խումբ փորձագետների
Որոնվում է տեսագրության մեջ պատկերված անձը
Ժամանակավորապես կփակվի Մ.Բաղրամյան պողոտան Կասյան փողոցի հետ կապող էստակադան
Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ԱՄՆ դեսպանին է ներկայացրել իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին
Դոլարն ու եվրոն թանկացել են
ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում. հայտնաբերվել է 2960 խախտում
Սևանա լճից դուրս է բերվել 16 ապօրինի խեցգետնաորսիչ
ԲՏԱ նախարարը մասնակցել է «Գիտությունն ու տեխնոլոգիաները հասարակության մեջ» ֆորումի առցանց հանդիպմանը
Դրոնով փորձել են հեռախոսներ ուղարկել քրեակատարողական հիմնարկ․ ՔԿԾ
Ըստ «Հայկական ժամանակի» Ադրբեջանը Հայաստանից ունի հինգ հիմնական պահանջ․ Ալեքսանդր Քանանեան
Հայաստանը կարևորում է Գերմանիայի հետ համագործակցության ամրապնդման ուղղությամբ ջանքերը. Վահագն Խաչատուրյան
Ոստիկանապետն ու Ճապոնիայի դեսպանը քննարկել են պարեկային ծառայության գործունեության և մյուս մարզերում ներդրման խնդիրները
ԵՄ-ն կոչ է արել Ադրբեջանին անհապաղ հետաքննել հայ ռազմագերիների գնդակահարության տեսանյութը
Աննա Հակոբյանը մասնակցել է Լանջիկ գյուղի մանկապարտեզի բացման արարողությանը (լուսանկարներ)
ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ-ն մեծ ցավով գուժում է Շաղիկ Մարուխյանի մահը
ՃՏՊ Սևան-Երևան ավտոճանապարհին
Դատական համակարգի ակախության ապահովումը ժողովրդավարության համար առանցքային նշանակություն ունեցող խնդիրներից է․ Փաշինյան
Միջազգային հանրությունը և կառույցները պետք է հստակ և հասցեական արձագանքեն այդ հանցագործություններին. Արմեն Սարգսյան
Պետք է գիտակցել՝ խաղաղությու՞ն է դա, թե՞ դիկտատորի ախորժակին տուրք տալ. ադրբեջանագետը՝ խաղաղության պայմանագրի մասին
Տեր-Պետրոսյանի արձագանքը՝ «Հայկական ժամանակ»-ի հրապարակմանը
Նոր նամականիշ՝ նվիրված «Մեծանուն հայեր. Յուրի Երզնկյանի ծննդյան 100-ամյակ» թեմային
Ձեզ հետ պայմանավորվածություններ չեն պահվում, իսկ գինը շատ թանկ է, այս անգամ՝ 17 հայ զինվորի կյանք. սահմանադրագետ
Անցած շաբաթվա ընթացքում ԱԻՊԾ սակրավորները ականազերծել են 200 քմ տարածք
Վահագն Հովակիմյանը՝ ԿԸՀ նախագա՞հ
Հայաստանը՝ լայնամասշտաբ պատերազմի շեմին․ ի՞նչ պետք է անել. Անդրանիկ Թևանյան
Ամփոփվել է Գրքի երևանյան 5-րդ փառատոնը. հայտնի են մրցանակակիրները
Լիահույս եմ, որ բարեկամ Իրաքը կհաղթահարի իր առջև ծառացած մարտահրավերները. Փաշինյան
Ամենադիտված
Կայքի պատրաստում և սպասարկում՝ sargssyan™