Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին
Դարձե՛ք ArmDaily TV-ի բաժանորդ և կարևորի մասին տեղեկացեք առաջինը։
x
Նարեկ ասելով աչքերս պիտի փակեմ, 102 տարի էլ անցնի՝ ցավը չի մեղմանալու. զոհված զինծառայողի մայր Արցունքներ, կոկորդ կրծող ցավ ու անսահման կարոտ. Եռաբլուրը պատերազմից 2 տարի անց Անոնս. «Հարցազրույց»-ի հյուրն է Ռոբերտ Ղևոնդյանը. դիտե՛ք այսօր՝ 21.30-ին Խնդիրն այն չէ, որ ՀՀԿ-ն դարձել է ՔՊ-ական ու համայնքի ղեկավար, խնդիրն այն է, թե այդ համայնքն առաջիկայում կկոչվի՞ Հայաստան. Ղազարյան Հայաստանի իշխանությունը շարունակում է «փոքր նվերներ» անել Թուրքիային` նրա «աչքը մտնելու» համար. ՀՀ առաջին օմբուդսմեն Քաղաքական իրական օրակարգից շեղելու գործընթաց է. Փոստանջյանը՝ Ավինյանի նշանակման մասին Ռուսաստանը և Թուրքիան, «անկյուն քշելով» Հայաստանին, իրենց ռեսուրսները ծառայեցնում են Ադրբեջանի ծրագրերի իրականացմանը. Սարո Սարոյան Ովքե՞ր են մեկնել Նյու Յորք և ի՞նչ գործարքի է գնացել Փաշինյանը ոստիկանության հետ. մամուլ Փոխհրաձգությունը բավականին երկար է տևել, բնակիչները տարհանված են. ի՞նչ իրավիճակ է Կուտականում Պատերազմից քաղաքացի է զոհվել, իսկ կառավարությունը 31,6 մլն է հատկացնում զուգարաններ վերանորոգելուն 31 միլիոն՝ 12 զուգարան վերանորոգելու համար, 24 միլիոն՝ 60 հազար հատ ցախավելի համար, երևի հետո ցախավելին նստած պիտի թռնեն. Նաիրա Զոհրաբյան Նիկոլ Փաշինյանին տվել են աթոռ՝ հայկական պետականությունը վաճառելու համար. ադրբեջանագետ 
Լավագույն տեսանյութերը. Youtube


Մթերքների գրագետ պահեստավորում. ամենաշատ օգտագործվող ապրանքների պիտանիության ժամկետները

Exclusive

ArmDaily.am-ը շարունակում է «Ինչպես ընտրել...» շարքը։

Մեր ընթերցողին, սովորաբար, ներկայացնում ենք, թե ինչպես ընտրել ճիշտ սնունդ, որպեսզի այն լինի ոչ միայն համեղ, այլ նաև օգտակար և անվնաս:

Այս շաբաթ, սակայն, մի փոքր փոխել ենք մեր շարքի ֆորմատը և կներկայացնենք ձեզ, թե որ մթերքները կարելի է երկար պահել, և ամենաշատը օգտագործվող սննդամթերնքները ինչքան պետք է պահել՝ օրգանիզմի համար անվտանգ լինելու համար:

Թվում է, թե վաղուց անցել են այն ժամանակները, երբ իրեն հարգող յուրաքանչյուր տնային տնտեսուհի «միջուկային աղետի կամ տոտալ դեֆիցիտի» համար արտադրանքների պահուստ ուներ։ Վերջին օրերի թունավորումների դեպքերը ցույց են տալիս, որ այնուամենայնիվ վատ չէր լինի, եթե քաղաքացիները տեղեկացված լինեին երկար պահպանվող մթերքների մասին:

Հացահատիկներ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 9-20 ամիս (տարբեր տեսակի հացահատիկների համար)

Հնդկացորեն, բրինձ, կորեկ. ապրանքներ, որոնք գնում են մեծ քանակությամբ եւ երկար ժամանակ պահում: Ենթադրվում է, որ եթե վնասատուներ չեն առաջանում, ապա հացահատիկը հարմար է սննդի համար: Փաստորեն, այս բոլոր հացահատիկները ունեն խիստ որոշակի պիտանիության ժամկետ, որը նշվում է փաթեթավորման վրա արտադրողների կողմից: Բայց դա դեռ չի խոսում այն մասին, որ արտադրանքը կարելի է պահել ճիշտ այնքան, որքան գրված է:

Այսպես, օրինակ, հնդկաձավարի հերթական ստուգման ժամանակ մասնագետները պարզել են հետևյալը. արտադրողների կողմից նշված ժամկետը 12-20 ամիս է, բայց իրական ժամանակահատվածը, որի ընթացքում հնդկաձավարը պահպանում է իր լավագույն հատկությունները, կախված է նրա խոնավությունից: Հացահատիկները, որը դուք պլանավորում եք երկար պահել, խոնավությունը պետք է լինի ոչ ավելի, քան 13%: Եթե խոնավությունը բարձր է, նման ապրանքը կարող է ձեռք բերել միայն անմիջական օգտագործման համար: Ճիշտ է, հանուն արդարության պետք է նշել, որ եթե չպահպանվի այս պայմանը՝ հնդկացորենը վտանգավոր չի դառնում, այն միայն կորցնում է համային հատկանիշները:

Նույնը վերաբերում է բրնձին (պահպանման ժամկետը կարող է լինել 12-18 ամիս), դրա խոնավությունը չպետք է գերազանցի ստանդարտ պահանջները: Բայց այստեղ իրավիճակն ավելի լավ է: Բրնձի խնդիրը հայտարարված սորտի անհամապատասխանությունն է: Որ լավ որակի ապրանքը, որը խոստանում է արտադրողը, վիրավորական է, բայց նրա երկար պահպանվելու ունակության վրա դա չի ազդում.

Կորեկը ամենաարագ փչացող հացահատիկներից մեկն է, որի պիտանիության ժամկետը ընդամենը 9 ամիս է: Սակայն, եթե պահպանման եւ փոխադրման պայմանները չեն պահպանվել, կորեկում պարունակվող ճարպը կարող է օքսիդանալ մինչեւ այդ ժամկետի ավարտը:

Պահածոներ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 15 ամիս-5 տարի (տարբեր տեսակի պահածոների համար)

Պահածոները վայելում են  բառացիորեն տասնամյակներ պահպանվելու ունակություն ունենալու փառք: Դա է պատճառը, որ երկար պահեելու համար հաճախ նախընտրում են գնել պահածոյացված սնունդ, այլ ոչ թե սառեցված միս կամ բանջարեղեն, քանի որ ջերմաստիճանային պայմանները (առանց ծայրահեղ արժեքների) քիչ ազդեցություն քիչ ազդեցություն են թողնում այս մթերքների վրա:

Հիմնական խնդիրը, որին կարելի է հանդիպել այստեղ, բոտուլիզմն է, ծանր տոքսիկոինֆեկցիոն հիվանդությունը, որն առաջացել է բոտուլոտոքսինի կողմից: Սա նյութ է, որը արտադրվում է Clostridium botulinum սպորային փայտիկից: Բոտուլիզմի մանրէները ակտիվորեն բազմանում են եւ թունավոր են առանց թթվածնի միջավայրում: Հետեւաբար, նրանք շատ են «սիրում» ամուր փակված պահածոյի տարրաները: Botulinum toxin-ը չի փոխում արտադրանքի համը եւ տեսքը, սակայն, եթե տարրան «շնչում է» կամ հեղուկի մեջ փուչիկներ ունի, նման արտադրանքը չի կարող օգտագործվել սննդի մեջ:

Բարեբախտաբար, դուք կարող եք որոշել, տարրայում բուտուլիզմի առկայությունը, որովհետև դրանք աչքի ընկնող են: Այնպես որ, խորհուրդ չի տրվում գնել պահածոներ, որոնք կասկած են առաջացնում, եւ անհրաժեշտ է ուշադիր ստուգել պաշարները ժամանակ առ ժամանակ: Ուռած տարաները պետք է անպայման դեն նետել, նրանց պարունակությունը կյանքի համար վտանգավոր է:

Մակարոնեղեն

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 24-32 ամիս

Արտադրողի կողմից հայտարարված մակարոնի պիտանիության միջին ժամկետը 24-32 ամիս է: Եթե արտադրանքը համապատասխանում է խոնավության հայտարարված բնութագրերին, դա միանգամայն իրական ժամկետներ են։

Մակարոնեղենը կարեւոր է ճիշտ պահել: Եթե դուք ազատում եք դրանք գործարանային փաթեթավորումից, հիշեք, որ այդ դեպքում արտադրողն այլեւս չի երաշխավորում օգտագործման պիտանիությունը ողջ հայտարարված պիտանիության ժամկետի ընթացքում: Միջավայրը, որում պահպավում է մակարոնը, պետք է լինի չոր եւ հերմետիկ փակ, պետք է այն պահել հեռու արեւի ուղիղ ճառագայթներից եւ վայրի, որտեղ տեղի է ունենում ջերմաստիճանի կտրուկ տատանումներ (օրինակ, ոչ գազօջախի կողքին, որը պարբերաբար օգտագործվում է):

Թեյ եւ սուրճ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 12 ամիս - 3 տարի թեյի համար (5 տարի սուրճի համար)

Թեյի պիտանիության ժամկետը համեմատաբար մեծ է՝ միջինը երեք տարի (եւ հատիկավոր, եւ թեյի տոպրակների համար): Համացանցում դուք կարող եք գտնել տեղեկատվություն այն մասին, որ թեյը, ըստ էության, չունի պիտանիության ժամկետ: Սակայն, ըստ էության, երկար պահեստավորման դեպքում, այն մեծապես կորցնում է բուրմունք եւ համի հատկությունները, տերեւները կարող են կոտրատվել (եթե թեյ մեծ տերեւներով է), հայտնվում են կողմնակի բույրեր:

Թեյի համար կարեւոր է նաեւ ճիշտ պահպանումը: Եթե դուք երկար ժամանակ պատրաստվում եք այն պահե, մի բացեք փաթեթավորումը, պահեք յան արևի ուղիղ ճառագայթներից հեռու վայրում:

Ենթադրվում է, որ թեյը կարող է պահվել մինչեւ 3 տարի: Սուրճը մի փոքր ավելի երկար է՝ պահպանվում՝ մինչեւ հինգ տարի (եթե դա հատիկավոր սուրճ է, եւ փաթեթավորումը չի բացվել): Տանը սուրճ պահելն ավելի երկար խորհուրդ չի տրվում։ Ի դեպ, ուշադրություն դարձրեք արտադրանքի փաթեթավորման ամսաթվին, հենց դրանից է հաշվարկվում պիտանիության ժամկետից, այլ ոչ թե գնման ամսաթվից:

Կարտոֆիլ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 1-2 շաբաթից մինչեւ 10 ամիս

Կարտոֆիլ սովորաբար պահում են այնքան ժամանակ, քանի դեռ այն չի թչացել է և չի ծիլավորվել։

Կարտոֆիլը կարող է պարունակել վնասակար նյութ մարդու համար՝ թունավոր նյութ սոլանին: Սովորական կարտոֆիլում պարունակում է սոլանինի նվազագույն քանակությունը, եւ այն չի վնասում որեւէ մեկին:

Բայց բոլորովին այլ բան է, եթե կարտոֆիլը, որը երկար ժամանակ պահվում էր, սկսեց կանաչել կամ բողբոջել: «Տարեց» կարտոֆիլում սոլանինի մակարդակն այնքան է աճում, որ դա արդեն վտանգավոր է դառնում մարդու առողջության համար։

Սոլանինը բուսական ծագման ալկալոիդ է, որը ձեւավորվում է կարտոֆիլի եւ  մորմազգիների ընտանիքի այլ բույսերի (սմբուկ, լոլիկ, պղպեղ, ծխախոտ) քլորոֆիլի հետ միասին, երբ բույսի վրա լույս է ընկնում: Այսպես բույսերը պաշտպանվում են միջատներից եւ կենդանիներից: 

Եթե կարտոֆիլը կանաչել է ավելի քիչ, քան մեկ քառորդ չափով, ապա դրա օգտագործումը շատ վնաս չի լինի մարմնի համար, բայց պետք է այդ կարտոֆիլի կեղևը մաքրել հաշտ շերտով՝ սոլանինի հիմնական կոնցենտրացիան հենց դրա մեջ է: Որպեսզի կարտոֆիլում սոլանինը չստեղծվի, անհրաժեշտ է պահել պալարներն առանց լույսի:

Աղ եւ շաքար

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 8 տարի շաքարի համար, 10 տարի աղի համար

Դրանք բնական կոնսերվանտներ են, ուստի դրանք կարող են երկար պահպանվել՝ շաքարը՝ մինչեւ 8 տարի, աղը ՝ մինչեւ 10 տարի։ Տվյալ դեպքում կարևոր են պահպանման պայմանները։ Նախ, ջերմաստիճանը չպետք է լինի չափազանց մեծ (շաքարի համար ոչ ավելի, քան + 25 C), երկրորդ, խոնավությունը չպետք է լինի բարձր, քանի որ այս դեպքում բյուրեղները կսկսեն միաձուլվել: Աղի եւ շաքարի պահպանման փաթեթավորումը պետք է հերմետիկ լինի:

Մայոնեզ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 120-180 օր

Մայոնեզների մեծ մասը ունի երկու պահեստային ռեժիմ՝ սառնարանում ավելի երկար, առանց սառնարանի՝ պակաս:

Մայոնեզները «դոյպակ» ասեպտիկ փաթեթավորմամբ (բաղադրության մեջ կոնսերվանտներ չկան) սովորաբար կարող են պահվել առանց սառնարանի, միայն այն պայմանով, որ փաթեթավորումը դեռ չի բացվել: Դույլով կամ կափարիչով բաժակներում փաթեթավորված մայոնեզը (կազմում սովորաբար կան կոնսերվանտներ) պետք է պահվեն սառնարանում:

Ի՞նչ կլինի, եթե օգտագործել լրացած  պիտանիության ժամկետով սնունդ

Շատերը վստահ են, որ արտադրողները դնում են պիտանիության ժամկետը հավելյալ ժամկետով: Դա, իրոք, այդպես է, եւ այս դեպքում արտադրողները պահպանում են երկրի սննդի անվտանգության մարմնի կողմից հաստատված պահանջը: Իրականում ապրանքը կարող է ավելի երկար պահվել։ Սակայն պահպանման պայմանները խախտվում են ոչ միայն տանը, այլեւ խանութներում՝ տեղափոխման կամ պահպանման ժամանակ, այդ պատճառով միանշանակ խոսել այն մասին, որ ապրանքը պիտանի կմնա սննդի մեջ հայտարարված ժամկետի ավարտից հետո, չի կարելի։ Տվյալ դեպքում ավելի լավ է ռիսկի չենթարկվել։ Եթե իրավիճակն այնպիսին է, որ հնարավորություն չկա համալրելու մթերքը, և այն շատ անհրաժեշտ է, կենտրոնացեո տեսքի վրա: Հացահատիկները պետք է լինեն ոչ թե փխրուն, ոչ խոնավ, առանց միջատների եւ վնասատուների: Մակարոնեղեն՝ ոչ շատ չոր: Պահածոների տարրաները՝ ոչ ուռած: Բայց, ավելի լավ է ռիսկի չենթարկել եւ օգտագործել ամբողջ արտադրանքը մինչեւ պիտանիության ժամկետը:

Իլոն Մասկը գլխավորում է Forbes-ի ամենահարուստ ամերիկացիների ցուցակը
ՀՀ–ից Վրաստան մտնող ավտոմեքենան հետ է ուղարկվել
Երևանի պարեկները ձերբակալել են նռնակով տղամարդու
Ալեքսանդր Ազարյանը կշարունակի կատարել Դատավորների միության նախագահի պարտականությունները
Մահացել է երգիչ և շոումեն Բորիս Մոիսեևը
Մակրոնը Ալիևին կոչ է արել հետ քաշել զորքերն ու հարգել Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը
Հայտնաբերվել է ադրբեջանական ագրեսիայի ժամանակ՝ սեպտեմբերի 14-ից անհետ կորած համարվող շարքային Սամվել Գրիգորիի Անթանյանը․ ՊՆ
Ժամը 22:00-ի դրությամբ հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել․ ՊՆ
ՃՏՊ Սարդարապատ-Նոր Արմավիր ճանապարհին․ կան տուժածներ և մեկ զոհ
«Մեր ավագ սերնդի ընտրած ճանապարհն անշրջելի է»․ Արտակ Բեգլարյան
Ղազախստանը մոբիլիզացիայից փախած ռուսաստանցիներին վիզա չի տրամադրի
Հիմնանորոգվում է Մարտունի համայնքի Լեռնահովիտ բնակավայր տանող ճանապարհը
Մենք այսօր հայերի հետ սգում ենք 2020 թ․ սեպտեմբերի 27-ին, հաջորդ օրերին և տարիներին զոհվածների հիշատակը. ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակություն
Արմավիրի մարզային վարչության ոստիկաններն ապօրինի թմրաշրջանառության դեպք են բացահայտել
Աղոթք և խնկարկում հերոս զինծառայողների հիշատակին
ՀՀ ԿԳՄՍ փոխնախարարն ու Կատարի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի նախագահը քննարկել են հայ-կատարական սպորտային համագործակցության հնարավորությունները
Ինչո՞ւ Զասն ու Փաշինյանը չեն հանդիպել․ պարզաբանում՝ ՀԱՊԿ-ից
Արցախում ոգեկոչել են 44-օրյա պատերազմում նահատակված հերոսների հիշատակը, տեղի է ունեցել հիշատակի երթ
Գլխավոր դատախազի տեղակալ Հայկ Ասլանյանը պաշտոնից ազատվելու դիմում է ներկայացրել
Ստացվել է ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքների վերահաշվարկի 19 դիմում. ԿԸՀ
Ջրամատակարարման ժամանակացույցի խախտումներ Լոռվա մարզում
COVID-19-ով ախտահարման հայտնաբերված դեպքերի թիվն աշխարհում գերազանցել է 615,5 միլիոնը
5,1 մագնիտուդով երկրաշարժ Թուրքիայի Արդահան քաղաքից 19 կմ հարավ․ այն զգացվել է Երևանում և Շիրակի մարզում
Հունաստանի խորհրդարանական պատվիրակությունն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր
ՄԻՊ-ն ընդունել է ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության հայաստանյան առաքելության տնօրենին
21-ամյա աղջկանից 9000 դոլար հափշտակած տղամարդը ձերբակալվել է
Ասում էր կապ չունի, որ հողերը հանձնել ա մա՛մ, պիտի մինչև վերջ կռվենք. զոհված զինծառայողի մայր
Լիբանանի խորհրդարանը երկրի նոր նախագահ կընտրի
Նիկոլ Փաշինյանն ու Նիկոս Դենդիասը մտքեր են փոխանակել Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող գործընթացների վերաբերյալ
Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի և Արցախի նկատմամբ շարունակական ռազմական ագրեսիաները խաթարում են տարածաշրջանային կայունության և անվտանգության հաստատման ջանքերը․ ԱԳՆ
Լիճք գյուղը հրաժեշտ է տվել իր հերոսացած զավակ Արթուր Մարգարյանին
Ռուբեն Հակոբյանի բաց նամակը Լևոն Տեր-Պետրոսյանին
Նարեկ ասելով աչքերս պիտի փակեմ, 102 տարի էլ անցնի՝ ցավը չի մեղմանալու. զոհված զինծառայողի մայր
Ոստիկանի օրինական գործունեությանը միջամտելու դեպքի առթիվ ձերբակալվել է Երևանի 47-ամյա բնակիչը
Արցունքներ, կոկորդ կրծող ցավ ու անսահման կարոտ. Եռաբլուրը պատերազմից 2 տարի անց
Ականապատ անօդաչու է ընկել Իրաքյան Քրդստանում
Կարճ խորհուրդ եմ տալիս՝ դադարել օգտագործել Mail.ru-ն հնարավորինս շուտ. Սամվել Մարտիրոսյան
Գերասիմ Վարդանյանը կմնա կալանքի տակ
Արշակյանը մասնակցել է Ճապոնիայի նախկին վարչապետի պետական հուղարկավորության արարողությանը
ԱԱԾ շենքի մոտ հարձակում են գործել փաստաբան Գայանե Պապոյանի վրա
Այս ծանր պահին եղբայրական ռուս ժողովրդի հետ կիսում ենք կորստի վիշտն ու ցավը. Արցախի նախագահ
Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան գործակցության հուշագիր է ստորագրել Կատարի ֆեդերացիայի հետ
Ո՞րը պետք է լինի ՀՀ երեք նախագահների գլխավոր առաքելությունն այս փուլում. Անդրանիկ Թևանյան
Երևանում արցունքաբեր գազ են փչել գիշերային ակումբի պարուհու դեմքին և հափշտակել նրա մոտ եղած գումարը
2020-ի սեպտեմբերի 27-ը սկիզբն էր պարտության շղթայի. պարտությունը շարունակվում է մինչ օրս. «Վերածնվող Հայաստան»
Առաջիկայում խնամքի նպաստ կնշանակվի ՀՀ-ում բնակության վայրի հասցեով հաշվառում ունեցող և մինչև 2 տարեկան երեխա խնամող ծնողին
ԱՀԿ-ի ղեկավարը համաշխարհային առեւտրի աճի կանխատեսումը համարել Է մռայլ Ուկրաինայի հակամարտության պատճառով
Արցախի նախագահը մասնակցել է 44-օրյա պատերազմում նահատակվածներին նվիրված հիշատակի միջոցառումներին
ԿԸՀ-ն վերահաշվարկի և քվեարկության արդյունքներն անվավեր ճանաչելու մասին դիմումներ է ստացվել
Այն, որ Ադրբեջանը չի գրոհում Սևանի վրա, Զանգեզուրը չի օկուպացնում, Արևմուտքի շնորհիվ է. Արա Պապյան
Ամենադիտված
Կայքի պատրաստում և սպասարկում՝ sargssyan™