N զորամասի կրակային դիրքում հայտնաբերվել է ժամկետային զինծառայողի դի Անդրանիկ Քոչարյանը՝ ՆԳ նախարար, իսկ ՔՊ-ում նախընտրական եռուզեռ է. մամուլ Թե՛ Երևանը, թե՛ Բաքուն կաշխատեն խուսափել պատերազմից. Արման Մելիքյան Ռուսները Մեղրի-Ագարակ ճանապարհին անցակետ են տեղադրել. Վահե Գասպարյան (տեսանյութ) Հայաստանը դեռևս կորոնավիրուսային հիվանդության վերելքի շրջանում է. համաճարակաբան  Ի՞նչ իրավիճակ է սահմանին և ի՞նչ է հայտարարել Չավուշօղլուն. լրահոս Մարդիկ մեկը մյուսին են նայում, տեսնեն ով առաջին քայլը կանի. Աղավնոյի նախկին համայնքապետը՝ գյուղը լքելու մասին Ի՞նչ ունեցվածք ունի Արսեն Թորոսյանը Չնայած ունեմ բավականին թվով հետևորդներ, սակայն ինձ բլոգեր չեմ համարում․ Արուս Պիվազյան Թուրքիան անում է ամեն ինչ՝ տարածաշրջանում «օրինական» ձևով իր զորքը տեղակայելու համար․ Ռուբեն Սաֆրաստյան Ի՞նչ է դեպրեսիան և ինչպե՞ս այն հաղթահարել․ մեկնաբանում է հոգեբանը Շփման գծում որևէ պայքար չի ընթանում, պատերազմը Երևանի կենտրոնում է. Հայկ Մարտիրոսյան
Լավագույն տեսանյութերը. Youtube


Մթերքների գրագետ պահեստավորում. ամենաշատ օգտագործվող ապրանքների պիտանիության ժամկետները

Exclusive

ArmDaily.am-ը շարունակում է «Ինչպես ընտրել...» շարքը։

Մեր ընթերցողին, սովորաբար, ներկայացնում ենք, թե ինչպես ընտրել ճիշտ սնունդ, որպեսզի այն լինի ոչ միայն համեղ, այլ նաև օգտակար և անվնաս:

Այս շաբաթ, սակայն, մի փոքր փոխել ենք մեր շարքի ֆորմատը և կներկայացնենք ձեզ, թե որ մթերքները կարելի է երկար պահել, և ամենաշատը օգտագործվող սննդամթերնքները ինչքան պետք է պահել՝ օրգանիզմի համար անվտանգ լինելու համար:

Թվում է, թե վաղուց անցել են այն ժամանակները, երբ իրեն հարգող յուրաքանչյուր տնային տնտեսուհի «միջուկային աղետի կամ տոտալ դեֆիցիտի» համար արտադրանքների պահուստ ուներ։ Վերջին օրերի թունավորումների դեպքերը ցույց են տալիս, որ այնուամենայնիվ վատ չէր լինի, եթե քաղաքացիները տեղեկացված լինեին երկար պահպանվող մթերքների մասին:

Հացահատիկներ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 9-20 ամիս (տարբեր տեսակի հացահատիկների համար)

Հնդկացորեն, բրինձ, կորեկ. ապրանքներ, որոնք գնում են մեծ քանակությամբ եւ երկար ժամանակ պահում: Ենթադրվում է, որ եթե վնասատուներ չեն առաջանում, ապա հացահատիկը հարմար է սննդի համար: Փաստորեն, այս բոլոր հացահատիկները ունեն խիստ որոշակի պիտանիության ժամկետ, որը նշվում է փաթեթավորման վրա արտադրողների կողմից: Բայց դա դեռ չի խոսում այն մասին, որ արտադրանքը կարելի է պահել ճիշտ այնքան, որքան գրված է:

Այսպես, օրինակ, հնդկաձավարի հերթական ստուգման ժամանակ մասնագետները պարզել են հետևյալը. արտադրողների կողմից նշված ժամկետը 12-20 ամիս է, բայց իրական ժամանակահատվածը, որի ընթացքում հնդկաձավարը պահպանում է իր լավագույն հատկությունները, կախված է նրա խոնավությունից: Հացահատիկները, որը դուք պլանավորում եք երկար պահել, խոնավությունը պետք է լինի ոչ ավելի, քան 13%: Եթե խոնավությունը բարձր է, նման ապրանքը կարող է ձեռք բերել միայն անմիջական օգտագործման համար: Ճիշտ է, հանուն արդարության պետք է նշել, որ եթե չպահպանվի այս պայմանը՝ հնդկացորենը վտանգավոր չի դառնում, այն միայն կորցնում է համային հատկանիշները:

Նույնը վերաբերում է բրնձին (պահպանման ժամկետը կարող է լինել 12-18 ամիս), դրա խոնավությունը չպետք է գերազանցի ստանդարտ պահանջները: Բայց այստեղ իրավիճակն ավելի լավ է: Բրնձի խնդիրը հայտարարված սորտի անհամապատասխանությունն է: Որ լավ որակի ապրանքը, որը խոստանում է արտադրողը, վիրավորական է, բայց նրա երկար պահպանվելու ունակության վրա դա չի ազդում.

Կորեկը ամենաարագ փչացող հացահատիկներից մեկն է, որի պիտանիության ժամկետը ընդամենը 9 ամիս է: Սակայն, եթե պահպանման եւ փոխադրման պայմանները չեն պահպանվել, կորեկում պարունակվող ճարպը կարող է օքսիդանալ մինչեւ այդ ժամկետի ավարտը:

Պահածոներ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 15 ամիս-5 տարի (տարբեր տեսակի պահածոների համար)

Պահածոները վայելում են  բառացիորեն տասնամյակներ պահպանվելու ունակություն ունենալու փառք: Դա է պատճառը, որ երկար պահեելու համար հաճախ նախընտրում են գնել պահածոյացված սնունդ, այլ ոչ թե սառեցված միս կամ բանջարեղեն, քանի որ ջերմաստիճանային պայմանները (առանց ծայրահեղ արժեքների) քիչ ազդեցություն քիչ ազդեցություն են թողնում այս մթերքների վրա:

Հիմնական խնդիրը, որին կարելի է հանդիպել այստեղ, բոտուլիզմն է, ծանր տոքսիկոինֆեկցիոն հիվանդությունը, որն առաջացել է բոտուլոտոքսինի կողմից: Սա նյութ է, որը արտադրվում է Clostridium botulinum սպորային փայտիկից: Բոտուլիզմի մանրէները ակտիվորեն բազմանում են եւ թունավոր են առանց թթվածնի միջավայրում: Հետեւաբար, նրանք շատ են «սիրում» ամուր փակված պահածոյի տարրաները: Botulinum toxin-ը չի փոխում արտադրանքի համը եւ տեսքը, սակայն, եթե տարրան «շնչում է» կամ հեղուկի մեջ փուչիկներ ունի, նման արտադրանքը չի կարող օգտագործվել սննդի մեջ:

Բարեբախտաբար, դուք կարող եք որոշել, տարրայում բուտուլիզմի առկայությունը, որովհետև դրանք աչքի ընկնող են: Այնպես որ, խորհուրդ չի տրվում գնել պահածոներ, որոնք կասկած են առաջացնում, եւ անհրաժեշտ է ուշադիր ստուգել պաշարները ժամանակ առ ժամանակ: Ուռած տարաները պետք է անպայման դեն նետել, նրանց պարունակությունը կյանքի համար վտանգավոր է:

Մակարոնեղեն

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 24-32 ամիս

Արտադրողի կողմից հայտարարված մակարոնի պիտանիության միջին ժամկետը 24-32 ամիս է: Եթե արտադրանքը համապատասխանում է խոնավության հայտարարված բնութագրերին, դա միանգամայն իրական ժամկետներ են։

Մակարոնեղենը կարեւոր է ճիշտ պահել: Եթե դուք ազատում եք դրանք գործարանային փաթեթավորումից, հիշեք, որ այդ դեպքում արտադրողն այլեւս չի երաշխավորում օգտագործման պիտանիությունը ողջ հայտարարված պիտանիության ժամկետի ընթացքում: Միջավայրը, որում պահպավում է մակարոնը, պետք է լինի չոր եւ հերմետիկ փակ, պետք է այն պահել հեռու արեւի ուղիղ ճառագայթներից եւ վայրի, որտեղ տեղի է ունենում ջերմաստիճանի կտրուկ տատանումներ (օրինակ, ոչ գազօջախի կողքին, որը պարբերաբար օգտագործվում է):

Թեյ եւ սուրճ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 12 ամիս - 3 տարի թեյի համար (5 տարի սուրճի համար)

Թեյի պիտանիության ժամկետը համեմատաբար մեծ է՝ միջինը երեք տարի (եւ հատիկավոր, եւ թեյի տոպրակների համար): Համացանցում դուք կարող եք գտնել տեղեկատվություն այն մասին, որ թեյը, ըստ էության, չունի պիտանիության ժամկետ: Սակայն, ըստ էության, երկար պահեստավորման դեպքում, այն մեծապես կորցնում է բուրմունք եւ համի հատկությունները, տերեւները կարող են կոտրատվել (եթե թեյ մեծ տերեւներով է), հայտնվում են կողմնակի բույրեր:

Թեյի համար կարեւոր է նաեւ ճիշտ պահպանումը: Եթե դուք երկար ժամանակ պատրաստվում եք այն պահե, մի բացեք փաթեթավորումը, պահեք յան արևի ուղիղ ճառագայթներից հեռու վայրում:

Ենթադրվում է, որ թեյը կարող է պահվել մինչեւ 3 տարի: Սուրճը մի փոքր ավելի երկար է՝ պահպանվում՝ մինչեւ հինգ տարի (եթե դա հատիկավոր սուրճ է, եւ փաթեթավորումը չի բացվել): Տանը սուրճ պահելն ավելի երկար խորհուրդ չի տրվում։ Ի դեպ, ուշադրություն դարձրեք արտադրանքի փաթեթավորման ամսաթվին, հենց դրանից է հաշվարկվում պիտանիության ժամկետից, այլ ոչ թե գնման ամսաթվից:

Կարտոֆիլ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 1-2 շաբաթից մինչեւ 10 ամիս

Կարտոֆիլ սովորաբար պահում են այնքան ժամանակ, քանի դեռ այն չի թչացել է և չի ծիլավորվել։

Կարտոֆիլը կարող է պարունակել վնասակար նյութ մարդու համար՝ թունավոր նյութ սոլանին: Սովորական կարտոֆիլում պարունակում է սոլանինի նվազագույն քանակությունը, եւ այն չի վնասում որեւէ մեկին:

Բայց բոլորովին այլ բան է, եթե կարտոֆիլը, որը երկար ժամանակ պահվում էր, սկսեց կանաչել կամ բողբոջել: «Տարեց» կարտոֆիլում սոլանինի մակարդակն այնքան է աճում, որ դա արդեն վտանգավոր է դառնում մարդու առողջության համար։

Սոլանինը բուսական ծագման ալկալոիդ է, որը ձեւավորվում է կարտոֆիլի եւ  մորմազգիների ընտանիքի այլ բույսերի (սմբուկ, լոլիկ, պղպեղ, ծխախոտ) քլորոֆիլի հետ միասին, երբ բույսի վրա լույս է ընկնում: Այսպես բույսերը պաշտպանվում են միջատներից եւ կենդանիներից: 

Եթե կարտոֆիլը կանաչել է ավելի քիչ, քան մեկ քառորդ չափով, ապա դրա օգտագործումը շատ վնաս չի լինի մարմնի համար, բայց պետք է այդ կարտոֆիլի կեղևը մաքրել հաշտ շերտով՝ սոլանինի հիմնական կոնցենտրացիան հենց դրա մեջ է: Որպեսզի կարտոֆիլում սոլանինը չստեղծվի, անհրաժեշտ է պահել պալարներն առանց լույսի:

Աղ եւ շաքար

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 8 տարի շաքարի համար, 10 տարի աղի համար

Դրանք բնական կոնսերվանտներ են, ուստի դրանք կարող են երկար պահպանվել՝ շաքարը՝ մինչեւ 8 տարի, աղը ՝ մինչեւ 10 տարի։ Տվյալ դեպքում կարևոր են պահպանման պայմանները։ Նախ, ջերմաստիճանը չպետք է լինի չափազանց մեծ (շաքարի համար ոչ ավելի, քան + 25 C), երկրորդ, խոնավությունը չպետք է լինի բարձր, քանի որ այս դեպքում բյուրեղները կսկսեն միաձուլվել: Աղի եւ շաքարի պահպանման փաթեթավորումը պետք է հերմետիկ լինի:

Մայոնեզ

Ստանդարտ պահպանման ժամկետը՝ 120-180 օր

Մայոնեզների մեծ մասը ունի երկու պահեստային ռեժիմ՝ սառնարանում ավելի երկար, առանց սառնարանի՝ պակաս:

Մայոնեզները «դոյպակ» ասեպտիկ փաթեթավորմամբ (բաղադրության մեջ կոնսերվանտներ չկան) սովորաբար կարող են պահվել առանց սառնարանի, միայն այն պայմանով, որ փաթեթավորումը դեռ չի բացվել: Դույլով կամ կափարիչով բաժակներում փաթեթավորված մայոնեզը (կազմում սովորաբար կան կոնսերվանտներ) պետք է պահվեն սառնարանում:

Ի՞նչ կլինի, եթե օգտագործել լրացած  պիտանիության ժամկետով սնունդ

Շատերը վստահ են, որ արտադրողները դնում են պիտանիության ժամկետը հավելյալ ժամկետով: Դա, իրոք, այդպես է, եւ այս դեպքում արտադրողները պահպանում են երկրի սննդի անվտանգության մարմնի կողմից հաստատված պահանջը: Իրականում ապրանքը կարող է ավելի երկար պահվել։ Սակայն պահպանման պայմանները խախտվում են ոչ միայն տանը, այլեւ խանութներում՝ տեղափոխման կամ պահպանման ժամանակ, այդ պատճառով միանշանակ խոսել այն մասին, որ ապրանքը պիտանի կմնա սննդի մեջ հայտարարված ժամկետի ավարտից հետո, չի կարելի։ Տվյալ դեպքում ավելի լավ է ռիսկի չենթարկվել։ Եթե իրավիճակն այնպիսին է, որ հնարավորություն չկա համալրելու մթերքը, և այն շատ անհրաժեշտ է, կենտրոնացեո տեսքի վրա: Հացահատիկները պետք է լինեն ոչ թե փխրուն, ոչ խոնավ, առանց միջատների եւ վնասատուների: Մակարոնեղեն՝ ոչ շատ չոր: Պահածոների տարրաները՝ ոչ ուռած: Բայց, ավելի լավ է ռիսկի չենթարկել եւ օգտագործել ամբողջ արտադրանքը մինչեւ պիտանիության ժամկետը:

Ավտովթար՝ Գյումրիում. Տուժածները հոսպիտալացվել են Գյումրու ԲԿ
Ադրբեջանական շարասյուն, անորոշ, սպասողական իրավիճակ. ի՞նչ է կատարվում Բերձորում և Աղավնոյում
Ճամբարակ քաղաքում կհիմնանորոգվի 5 բազմաբնակարան շենքի տանիք
Արմավիրի մարզում երկաթե գովազդային վահանակը քամու հետևանքով կոտրվել ու կախվել է` փակելով արագաչափը
Անթույլատրելի ենք համարում ՀՀ իշխանությունների կողմից ստվերային պայմանավորվածությունների պատասխանատվությունը արցախյան կողմի վրա բարդելու արատավոր փորձերը․ ՀՅԴ Արցախի Կենտրոնական կոմիտե
Արցախի Քաշաթաղի շրջանում սկսվել է հուշարձանների տարհանման գործընթացը
Սայաթ-Նովա թաղամասի գազամատակարարումը դադարեցվել է
Շիրակի մարզի տնտեսավարողներին մատակարարվել է 3639 տ ազոտական պարարտանյութ․ կառավարությունը սուբսիդավորել է 655 մլն դրամ
Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Էկվադորի նախագահին
Նոր Արեշի բարձրահարկ շենքերից մեկի բակում հայտնաբերվել է 39-ամյա տղամարդու դի
Մահացած զինծառայողը կրծքավանդակին հրազենային վիրավորում ստացել է իրեն ամրակցված ինքնաձիգից․ ՔԿ-ն նոր մանրամասներ է հայտնում
Ծառերն ապօրինի հատել էր. ոստիկանության բացահայտումը
«Զվարթնոց» օդանավակայանում դիմավորեցին Օլիմպիադայում արծաթե մեդալ նվաճած շախմատի տղամարդկանց հավաքականին
Սուրեն Պապիկյանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան
Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է անհայտ կորած զինծառայողների մի խումբ հարազատների
Տեր Ներսես աբեղա Հարությունյանը նշանակվել է Միլանի հոգեւոր հովիվ
Բերձորի Սուրբ Համբարձման եկեղեցու վրայից հեռացնում են խաչերը
Երևանի 43-ամյա բնակիչը Ստեփանակերտի բնակարաններից մեկից ոսկյա զարդեր է գողացել
Երիտասարդության օրը կնշվի 2022 թ. «Երիտասարդական մայրաքաղաք» Հրազդանում և ՀՀ մարզերում
Էգեյան ծովում 50 միգրանտների որոնողափրկարարական աշխատանքներ են ընթանում
Քննարկվել են Հայաստանի և Կատարի միջև միջխորհրդարանական համագործակցության խորացմանն ուղղված հարցեր
Հայ աթլետները 5 մեդալ են նվաճել
Զինվորի դի է հայտնաբերվել, իսկ Բալասանյանը ադրբեջանցիների հետ գնացել է Բերձոր. լրահոս
Ամբողջ բուսականությունը 15-20 կմ շառավղով կոչնչանա
Ձերբակալվեցին զենք ու թմրանյութ ապօրինի պահելու համար
Կինոթատրոնից՝ Գռզոյի բազառ
31-ամյա վարորդը Opel Zafira-ով հայտնվել է դաշտում
Դպրոցականների միջազգային օլիմպիադաների մասնակիցները և հաղթողները կստանան անվանական կրթաթոշակ
86-ամյա տղամարդը որոնվում է որպես անհետ կորած
Ավետիսյանների ընտանիքի երեք զինվորների պատմությունը
N զորամասի կրակային դիրքում հայտնաբերվել է ժամկետային զինծառայողի դի
Թուրք պաշտոնյան պնդել է, որ Մեծամորի ատոմակայանը վտանգ է ներկայացնում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի համար
Ինչպե՞ս է ԱՄՆ-ում ինքնաթիռը վթարային վայրէջք կատարում մայրուղու վրա և հրդեհվում
Ռուստամ Բաքոյանը և Իրաքյան Քրդստանի նախարարը քննարկել են համագործակցության խորացման մի շարք հարցեր
Վերնիսաժում արդեն կարող եք գնել Արցախից մի բուռ հող՝ ձեր մի կտորը Արցախից․ Նաիրա Զոհրաբյան
Կրակոցներ Փարիզի օդանավակայանում. կա զոհ
«Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության Մամուլի ազատության 2022 թ. ինդեքսում Հայաստանը տարածաշրջանի առաջատարն է
Ըստ վերլուծության՝ հայաստանցի կանայք տղամարդկանցից ավելի պահանջատեր են հողերի հարցում. Էլբակյան
Կրակոցներ ու ծեծկռտուք Ծովինար գյուղում
Բաքվի բռնապետի արտգործնախարարի հայտարարությունը խաբեություն է. իրանագետ
Ալիևը Կոնիայում հանդիպել է Հյուսիսային Կիպրոսի ինքնահռչակ թուրքական պետության ղեկավարի հետ
Խստացված վերահսկողություն միս-մսեղիքի սպանդանոցային ծագման նկատմամբ
ՄՊՀ-ն վարույթ է հարուցել Globbing-ի, ONEX-ի, Հայփոստի նկատմամբ
Oգոստոսի 9-ից 10-ը բացահայտվել է հանցագործության 58 դեպք
Արցախի ԱԽ գրասենյակը հայտնել է, թե ինչու է Բալասանյանը ՌԴ խաղաղապահների և Ադրբեջանի ներկայացուցիչների հետ այցելել Բերձոր
Ջերմաստիճանը կհասնի +40․․․+42 աստիճանի
Առինջի գյուղում տեղի ունեցած դեպքի առթիվ նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակներում երկու անձ կալանավորվել է
ՊԵԿ-ի նոր բացահայտումը բենզինի և դիզելային վառելիքի ներմուծման ոլորտում
Ցավում եմ, որ առիթ եմ ունեցել այս խայտառակ կազմակերպության հետ առընչվելու. Ռոբերտ Ղևոնդյան
Խաթարվել է Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-Իրանի սահման միջպետական ավտոճանապարհի երթևեկությունը
Ամենադիտված
Կայքի պատրաստում և սպասարկում՝ sargssyan™